Collectie. Models from the Past for the Future

In een tijd waarin we meer dan ooit behoefte hebben aan nieuwe modellen en verbeeldingskracht, blijkt het verleden soms verrassend actueel. Maar hoe kan een designcollectie in 2026 ons blijven inspireren? In de collectiepresentatie onderzoekt curator Evelien Bracke, aan de hand van zo’n 500 objecten, hoe materialen, technieken en designattitudes van gisteren zinvol kunnen zijn voor de ontwerper en de gebruiker van morgen. Tegelijk toont het ook aan hoe onze blik onvermijdelijk verschuift. Wat ooit de ultieme designoplossing leek, bekijken we vandaag soms met een kritisch oog.

Terug naar onze roots
We duiken de geschiedenis in en focussen ons ook op de beginjaren van het museum. Bij de oprichting in 1903 als ‘modellenmuseum’ was het een verzamelplek van goede voorbeelden. Meubels, keramiek, textiel en andere deelcollecties werden als model tentoongesteld om vakmensen en bezoekers te informeren en te inspireren tijdens een periode van maatschappelijke en technologische veranderingen.

Vandaag staan we opnieuw op een scharniermoment. De nood aan alternatieve voorbeelden en verbeeldingskracht groeit. Daarom vertalen we het modellenmuseum van vroeger naar nu. Alle tentoongestelde stukken werden ooit als richtinggevend beschouwd. Maar welke stukken blijven verrassend relevant? En welke vragen vandaag om nuance of zelfs kritiek?

Vijf thema’s als spiegel
We bekijken de collectie met een hedendaagse blik en groeperen de objecten rond vijf thema’s die aansluiten bij actuele uitdagingen: Kopie, Comfort, Migratie, Plooien en Verbindingen. We dagen je uit om voorbij de vorm te kijken: naar de technische verbindingen die een product mogelijk maken en de manieren waarop niet alleen mensen, maar ook objecten, materialen en ideeën migreren in ruimte en tijd.

Terwijl we in een tijd van energieschaarste ons idee van comfort en ons verbruik kritisch tegen het licht houden, herontdekken we de kracht van slimme, duurzame principes uit het verleden. Kunnen vouwprincipes uit het verleden inspiratie bieden voor meer flexibele en steeds kleiner wordende wooncontexten? En kan het kopiëren en imiteren van materialen, technieken en de natuur alternatieven aanbieden voor de toekomst? Elk object wordt een spiegel voor de wereld van morgen: wat behouden we, en wat durven we radicaal anders te ontwerpen?

Een ruimte vol contrasten
Architecten Nord + Laura Muyldermans ontwierpen een tentoonstellingsarchitectuur die de huidige transitieperiode weerspiegelt. Een periode met contrasten: enerzijds is er hoogtechnologische innovatie, anderzijds is er een tegenreactie met een groeiende behoefte aan ambachtelijke materialen en technieken.

Juist dit spanningsveld tussen traditie en vernieuwing lag ook mee aan de basis van het ontstaan van het modellenmuseum. Door ambachtelijk aangebrachte leempleister te combineren met het industrieel geproduceerde circulaire staalbouwsysteem Skellet, tonen de ontwerpers dat zowel ‘low-tech’ als ‘high-tech’ vandaag dikwijls samengaan in ontwerppraktijken.

En we gaan zelfs nog een stap verder. Ontwerpers Arnaud Eubelen Kana Arioka, OpenStructures (samen in de Studiolo), touche—touche en Victor Verhelst werden uitgenodigd om nieuw werk te maken, geïnspireerd door de collectie en de thema’s. Hun commissie-opdrachten tonen hoe relevant de historische stukken kunnen zijn en hoe ze ons helpen om anders naar het nu en de toekomst te kijken.

Kom kijken, haal inspiratie uit het verleden en ontwerp mee de toekomst.

Bij Collectie. Models from the Past for the Future verschijnt een gelijknamige publicatie (uitgeverij Lannoo), redactie Eva Van Regenmortel.